Luật hàng hải Trung Quốc 2026: Doanh nghiệp vận tải biển đối mặt rủi ro mới từ quy định “không có người nhận hàng”

Từ ngày 01/05/2026, Luật Hàng hải sửa đổi của Trung Quốc chính thức có hiệu lực, đánh dấu lần cải cách toàn diện đầu tiên sau 30 năm. Những thay đổi lần này sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động vận tải biển quốc tế, đặc biệt là doanh nghiệp xuất khẩu và các công ty giao nhận.

Trong đó, quy định mới về trách nhiệm khi không có người nhận hàng tại cảng đến đang được xem là thay đổi mang tính bước ngoặt.

Thay đổi lớn trong trách nhiệm vận tải biển Trung Quốc

Quy định cũ

Trước đây, theo luật cũ: Nếu hàng đến mà không có người nhận:

Điều này giúp doanh nghiệp xuất khẩu tương đối an tâm khi hàng đã được giao lên tàu.

Quy định mới theo Điều 93 – Luật vận tải biển Trung Quốc

Luật mới đã thay đổi hoàn toàn nguyên tắc này:

Doanh nghiệp xuất khẩu đối mặt rủi ro lớn hơn

Thay đổi này khiến một nguyên tắc quen thuộc trong vận tải biển FOB bị ảnh hưởng:

Trước đây:

• Rủi ro kết thúc khi hàng qua lan can tàu

Hiện nay:

• Người bán vẫn có thể chịu trách nhiệm nếu người mua không nhận hàng

Các tình huống rủi ro bao gồm:

• Người mua phá sản
• Biến động thuế quan
• Thị trường giảm mạnh
• Người nhận mất liên lạc

Khi đó, doanh nghiệp xuất khẩu có thể phải chịu:

• Phí lưu kho
• Phí lưu bãi
• Chi phí xử lý, hoàn hàng hoặc tiêu hủy

Tác động đến doanh nghiệp logistics và forwarder

Luật mới cũng làm rõ vai trò:

• Người vận chuyển theo hợp đồng (contractual carrier)
• Người vận chuyển thực tế (actual carrier)

Trong nhiều trường hợp:

• Forwarder đứng tên booking sẽ bị coi là bên chịu trách nhiệm chính
• Có thể trở thành đối tượng bị hãng tàu yêu cầu bồi thường

Điều này khiến các công ty logistics không còn chỉ là “trung gian” mà phải chịu rủi ro trực tiếp.

Giải pháp giảm rủi ro trong vận tải biển Trung Quốc

1. Nâng cấp hợp đồng thương mại

• Quy định rõ trách nhiệm nhận hàng
• Áp dụng phương thức thanh toán an toàn (L/C, bảo lãnh)

2. Theo dõi sát hành trình hàng hóa

• Kiểm soát tình trạng hàng đến cảng
• Phát hiện sớm dấu hiệu bất thường

3. Sử dụng bảo hiểm phù hợp

• Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu
• Bảo hiểm trách nhiệm vận chuyển

4. Cập nhật hợp đồng logistics

• Bổ sung điều khoản về hàng bị bỏ
• Quy định rõ trách nhiệm chi phí

Xu hướng mới ngành vận tải biển Trung Quốc

Luật hàng hải mới không chỉ thay đổi trách nhiệm mà còn phản ánh xu hướng:

• Số hóa chứng từ vận tải
• Tăng cường minh bạch pháp lý
• Siết chặt quản lý rủi ro chuỗi cung ứng

Điều này buộc doanh nghiệp phải:

• Nâng cao năng lực kiểm soát
• Chuyên nghiệp hóa quy trình logistics

Kết luận

Luật Hàng hải Trung Quốc 2026 đã thay đổi đáng kể cách phân bổ rủi ro trong vận tải biển quốc tế.

Doanh nghiệp xuất khẩu và công ty logistics cần nhanh chóng thích nghi bằng cách:

• Điều chỉnh hợp đồng
• Kiểm soát rủi ro tốt hơn
• Lựa chọn đối tác vận tải chuyên nghiệp

Trong bối cảnh pháp lý ngày càng chặt chẽ, việc quản trị rủi ro không còn là lựa chọn mà đã trở thành yếu tố sống còn trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Liên hệ ngay với Seahorse Shipping để vận chuyển hàng hoá quốc tế an toàn, hiệu quả