Hải quan Mỹ siết chặt kiểm tra thông quan: Hàng nghìn container bị giữ, doanh nghiệp xuất khẩu đối mặt rủi ro lớn

Hoạt động thông quan tại Mỹ đang bước vào giai đoạn kiểm soát nghiêm ngặt hơn khi Hải quan Hoa Kỳ liên tục mở rộng các chương trình kiểm tra đối với hàng nhập khẩu. Sau đợt kiểm tra 5H tại các cảng lớn như Los Angeles và Long Beach, hiện nay nhiều cảng khác tại Mỹ cũng đã triển khai quy trình kiểm tra mới, khiến hàng chục nghìn container đối mặt nguy cơ bị giữ hàng, phát sinh chi phí và chậm giao hàng.

Đây được xem là đợt nâng cấp kiểm soát lớn nhất trong nhiều năm trở lại đây đối với hoạt động xuất khẩu vào thị trường Mỹ.

Hải quan Mỹ mở rộng kiểm tra tại nhiều cảng biển

Theo thông tin từ ngành logistics xuyên biên giới:

• Hơn 3.826 container hàng xuất khẩu đã bị kiểm tra theo diện 5H
• Tỷ lệ hàng bị trả lại lên tới 82%
• Các cảng như Oakland, Savannah, Seattle và nhiều cảng vừa và nhỏ đang bị siết kiểm tra mạnh hơn

Ban đầu, việc kiểm tra chủ yếu tập trung vào hàng hóa. Tuy nhiên hiện nay, cơ quan hải quan Mỹ đang chuyển sang mô hình kiểm tra toàn diện hơn, bao gồm cả chủ thể nhập khẩu.

Kiểm tra 9H là gì?

Một trong những thay đổi lớn nhất là việc triển khai kiểm tra 9H, còn gọi là:

Invalid Consignee Hold
(Tạm giữ do người nhận hàng không hợp lệ)

Khác với kiểm tra truyền thống, 9H không tập trung vào việc mở container kiểm tra hàng hóa mà dựa trên việc đối chiếu dữ liệu điện tử và tính hợp lệ của nhà nhập khẩu.

Hải quan Mỹ đang kiểm tra những gì?

Các nội dung bị kiểm tra bao gồm:

• Người nhận hàng (Consignee) có tồn tại thực hay không
• IOR (Importer of Record) có hợp lệ không
• Bond có đúng quy định hay không
• AMS, ISF và vận đơn có đồng nhất dữ liệu hay không
• Hồ sơ khai báo có dấu hiệu khai thấp giá trị hoặc sai thông tin hay không

Nếu hệ thống phát hiện bất thường, container có thể bị khóa ngay lập tức theo diện 9H.

Tác động lớn đến doanh nghiệp xuất khẩu

So với kiểm tra 5H trước đây, ảnh hưởng của 9H được đánh giá nghiêm trọng hơn vì:

1. Container bị khóa trực tiếp

Hàng hóa không được phép mở kiểm tra hoặc thông quan thông thường

2. Phát sinh phí lưu container và lưu bãi

Nếu xử lý chậm:

• Phí DEM/DET tăng liên tục
• Chi phí cảng và lưu kho phát sinh lớn

3. Bond và IOR bị hạn chế

Nhiều doanh nghiệp ghi nhận:

• Bond bị đình chỉ
• Bond hết hiệu lực sớm
• IOR bị hạn chế sử dụng

Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ kế hoạch xuất khẩu và logistics.

Vì sao Mỹ tăng cường kiểm soát thông quan?

Theo giới chuyên môn, nguyên nhân chính gồm:

• Gia tăng tình trạng khai thấp giá trị hàng hóa
• Sử dụng IOR thuê hoặc không hợp lệ
• Hoạt động DDP thiếu minh bạch
• Bond sử dụng sai mục đích
• Gian lận thương mại và rủi ro tuân thủ tăng cao

Hải quan Mỹ hiện không còn chỉ kiểm tra hàng hóa mà đang đánh giá toàn bộ chuỗi dữ liệu và tính hợp pháp của doanh nghiệp nhập khẩu.

Bond trở thành yếu tố quan trọng trong thông quan Mỹ

Bond là công cụ bảo lãnh bắt buộc đối với hàng nhập khẩu vào Mỹ. Tuy nhiên hiện nay:

• Các công ty bảo lãnh đang siết điều kiện xét duyệt
• Một số bond bị yêu cầu đánh giá lại
• Quy trình cấp bond trở nên nghiêm ngặt hơn

Điều này cho thấy hoạt động thông quan tại Mỹ đang chuyển từ “có thể sử dụng” sang “phải đủ điều kiện sử dụng”.

Doanh nghiệp cần làm gì để giảm rủi ro?

Trong bối cảnh Mỹ tăng cường kiểm tra nhập khẩu, doanh nghiệp xuất khẩu nên:

Kiểm tra tính hợp lệ của IOR

Đảm bảo thông tin nhà nhập khẩu chính xác và có thật

Rà soát Bond

Tránh sử dụng bond không phù hợp hoặc thiếu minh bạch

Đồng bộ dữ liệu khai báo

Đảm bảo AMS, ISF, invoice, packing list và vận đơn khớp nhau

Làm việc với forwarder uy tín

Lựa chọn đối tác logistics có kinh nghiệm xử lý thông quan Mỹ

Xây dựng quy trình tuân thủ dài hạn

Giảm phụ thuộc vào các giải pháp “tạm thời” hoặc rủi ro cao

Xu hướng mới của logistics và xuất khẩu Mỹ

Từ các đợt kiểm tra 5H đến 9H, có thể thấy rõ:

• Hải quan Mỹ đang nâng cấp quản lý theo hướng số hóa
• Tập trung kiểm tra tính minh bạch dữ liệu
• Siết chặt trách nhiệm của nhà nhập khẩu và forwarder

Điều này khiến yếu tố cạnh tranh trong tương lai không còn chỉ là giá cước mà là:

• Năng lực tuân thủ
• Tính minh bạch
• Khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng

Kết luận

Việc Hải quan Mỹ siết chặt kiểm tra thông quan đang tạo ra áp lực lớn cho doanh nghiệp xuất khẩu và ngành logistics quốc tế.

Trong giai đoạn mới, doanh nghiệp muốn duy trì hoạt động ổn định cần:

• Chủ động rà soát hệ thống khai báo
• Kiểm soát rủi ro pháp lý
• Hợp tác với đơn vị logistics chuyên nghiệp và tuân thủ cao

Bởi trong tương lai, lợi thế cạnh tranh sẽ không còn là “làm nhanh hơn”, mà là “tuân thủ tốt hơn”.