Giá cước vận tải biển tăng mạnh trở lại: Nguy cơ thiếu chỗ và áp lực chi phí kéo dài đến hết quý III

Thị trường vận tải container toàn cầu đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới khi nhu cầu vận chuyển hàng hóa quốc tế phục hồi mạnh mẽ trên nhiều tuyến vận tải trọng điểm. Sau giai đoạn tương đối ổn định đầu năm, giá cước vận tải biển đã đồng loạt tăng trở lại từ tháng 5 và được dự báo có thể tiếp tục duy trì ở mức cao đến hết quý III/2026.

Theo các chuyên gia trong ngành, sự kết hợp giữa nhu cầu vận chuyển tăng cao, tình trạng tắc nghẽn cảng biển kéo dài, áp lực từ chính sách thuế quan của Mỹ và các bất ổn địa chính trị tại Trung Đông đang tạo ra áp lực lớn lên chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhu cầu vận chuyển hàng hóa đi Mỹ tăng mạnh

Một trong những nguyên nhân chính khiến giá cước vận tải biển tăng nhanh là làn sóng vận chuyển hàng hóa sớm vào thị trường Mỹ.

Theo nhận định của lãnh đạo hãng tàu Wan Hai Lines, nhiều doanh nghiệp đang đẩy nhanh kế hoạch xuất khẩu nhằm tránh những rủi ro có thể phát sinh khi chính sách thuế nhập khẩu tạm thời của Mỹ hết hiệu lực trong thời gian tới. Điều này khiến lượng booking trên các tuyến xuyên Thái Bình Dương tăng mạnh trong thời gian ngắn.

Không chỉ Trung Quốc mà nhiều quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan, Malaysia và Indonesia cũng ghi nhận lượng hàng xuất khẩu đi Mỹ tăng đáng kể. Nhiều chuyến tàu đã gần như kín chỗ từ rất sớm, tạo áp lực lớn lên nguồn cung container và slot tàu.

Giá cước vận tải biển tăng trên nhiều tuyến chính

Trước áp lực nhu cầu tăng nhanh, các hãng tàu đã liên tục điều chỉnh giá cước vận tải biển và áp dụng thêm nhiều loại phụ phí.

Tại một số tuyến đi Bắc Mỹ:

• Công suất tàu đạt mức sử dụng rất cao
• Tình trạng thiếu slot xuất hiện tại nhiều cảng châu Á
• Nhiều lô hàng phải chờ chuyến kế tiếp do hết chỗ

Giới chuyên môn cho rằng thị trường container đang dần chuyển từ trạng thái dư cung sang cân bằng và thậm chí thiếu cung cục bộ trên một số tuyến vận tải trọng điểm. Đây là yếu tố hỗ trợ trực tiếp cho xu hướng tăng của giá cước vận tải biển trong thời gian tới.

Tắc nghẽn cảng biển toàn cầu tiếp tục gia tăng

Bên cạnh yếu tố nhu cầu, tình trạng tắc nghẽn tại nhiều cảng biển lớn trên thế giới đang góp phần làm giảm năng lực vận tải thực tế của đội tàu container.

Các khu vực đang ghi nhận áp lực khai thác lớn gồm:

• Trung Đông
• Biển Đỏ
• Ấn Độ
• Một số cảng trung chuyển tại châu Âu
• Các cảng trung chuyển chính tại châu Á

Việc tàu phải chờ cầu bến lâu hơn khiến vòng quay tàu bị kéo dài, đồng thời làm giảm số chuyến khai thác hiệu quả của đội tàu hiện hữu. Điều này vô hình trung làm giảm nguồn cung vận tải biển trên thị trường.

Căng thẳng Trung Đông tiếp tục gây áp lực lên logistics toàn cầu

Tình hình địa chính trị tại Trung Đông vẫn là một biến số lớn đối với thị trường vận tải biển.

Các chuyên gia nhận định căng thẳng trong khu vực đang tác động trực tiếp đến:

• Nguồn cung hàng hóa
• Hoạt động trung chuyển
• Chi phí bảo hiểm hàng hải
• Chi phí nhiên liệu

Bên cạnh đó, nhu cầu bổ sung hàng tồn kho tại các quốc gia vùng Vịnh đang tăng lên sau thời gian dài tiêu thụ lượng dự trữ hiện có. Điều này góp phần tạo thêm nhu cầu vận chuyển và làm gia tăng áp lực lên thị trường logistics quốc tế.

Giá cước vận tải biển có thể duy trì ở mức cao đến hết năm

Theo dự báo của nhiều hãng tàu và tổ chức nghiên cứu thị trường, xu hướng tăng của giá cước vận tải biển có thể kéo dài ít nhất đến hết quý III/2026.

Ngay cả khi nhu cầu vận chuyển giảm dần trong quý 4, nhiều yếu tố vẫn sẽ hỗ trợ mặt bằng giá cao hơn trước đây, bao gồm:

• Giá nhiên liệu hàng hải tăng
• Chi phí đóng tàu mới cao
• Giá thuê tàu duy trì ở mức cao
• Tình trạng tắc nghẽn cảng chưa được giải quyết triệt để
• Chi phí tuân thủ môi trường ngày càng lớn

Điều này cho thấy ngành vận tải container toàn cầu đang bước vào giai đoạn chi phí cao và biến động cao hơn so với các năm trước.

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chuẩn bị gì?

Trong bối cảnh giá cước vận tải biển liên tục biến động, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu nên:

• Lập kế hoạch booking sớm
• Theo dõi sát biến động thị trường
• Chủ động dự trù ngân sách logistics
• Làm việc với các forwarder có năng lực giữ chỗ ổn định
• Hoàn thiện hồ sơ hải quan từ sớm để tránh phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi

Việc chuẩn bị trước sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro khi thị trường bước vào giai đoạn cao điểm và thiếu hụt năng lực vận chuyển.

Kết luận

Sự phục hồi của nhu cầu vận chuyển toàn cầu, kết hợp với các yếu tố địa chính trị và tình trạng tắc nghẽn cảng biển đang tạo nền tảng cho một chu kỳ tăng mới của giá cước vận tải biển.

Trong ngắn hạn, xu hướng này nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì đến hết Quý III/2026. Do đó, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chủ động xây dựng kế hoạch logistics phù hợp để kiểm soát chi phí và đảm bảo tiến độ giao hàng trong bối cảnh thị trường vận tải biển còn nhiều biến động.